شویک در جنگ جهانی دوم / خوارزمی

نمایشنامه شویک در جنگ جهانی دوم اثر برتولت برشت، برگرفته از رمان شویک سرباز پاک دل نوشته ی یاروسلاو هاشک اهل چک است که از پس جنگ جهانی اول و چگونگی آغاز این تراژدی ویرانگر نوشته می شود. یک دانشجوی شورشی صرب روزی تصمیم می گیرد «فردیناند» ولیعهد اتریش را ترور کند. زمانی که ولیعهد وارد سارایوو می شود، او را مورد اصابت گلوله قرار می دهد و آتش جنگ جهانی اول را می افروزد. شوروی به اتریش حمله می کند و شویک ساده دل و کمی دیوانه که از طریق فروش سگ های ولگرد و جا زدن آنها به جای سگ های اصیل و اشرافی زندگی می کند، بعنوان سرباز جنگی وارد عرصه جنگ می شود و به عمق پلیدی و پوچی آن پی می برد.

 برشت نمایشنامه شویک در جنگ جهانی دوم را بر پایه ی مونتاژی وفادار به رمان، برای تئاتر سیاسی پیسکاتور در طی سال های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ (یعنی ۴ سال مهمی که طی آن منجر به سقوط رایش سوم می شود)، تهیه و تنظیم می کند. وقایع نمایشنامه شویک در جنگ جهانی دوم در چکسلواکی در مهمانخانه ای به نام باده می گذرد و حوادث جنگ جهانی دوم را بیان می کند؛ در حالیکه هیتلر و هم حزبانش به شکلی واقعی و نه نمادین در آن به ایفای نقش می پردازند. در صحنه های ابتدائی نمایشنامه شویک در جنگ جهانی دوم ، شویک به همراه دوست شکم پرستش بالون در مهمان خانه ی خانم آنا کوپتسا در مورد سوء قصدی که به هیتلر در زیرزمین یک آبجو فروشی شده صحبت می کنند. 

شویک انتقادهای تندی در پوشش زبانی طنزآمیز از حکومت هیتلر می کند مبنی بر اینکه هیتلر یک جنگ تدافعی در برابر بلشویک ها را به جنگی تهاجمی برای تصرف کل جهان تبدیل کرده است و همین طور وضعیت معیشت را زیر سوال می برد که توسط مأمور اس اس آلمانی که در مهمانخانه حضور دارد دستگیر و به گشتاپو اعزام می شود.