دیوان‏ عارف‏ قزوینی ‏/ سخن‏

کتاب دیوان عارف قزوینی

کتاب دیوان عارف قزوینی جامع‌ترین، کامل‌ترین و منسجم‌ترین چاپ دیوان عارف قزوینی از سال 1303 تاکنون است. این اثر دربرگیرنده‌ی تمام آثار او شامل: غزلیات، مثنوی‌ها، قصاید، تصنیف‌ها، مسمط، قطعات و تک‌بیت‌هاست. شرح زندگی عارف به قلم خودش، دست‌خط‌های نویافته‌ی عارف و یادداشت‌هایش بخش‌هایی هستند که برای تکمیل اثر به آن افزوده شده است. این دیوان که با استفاده از چاپ‏هاى برلین، سیف آزاد، دین‌شاه ایرانی، عارف‌نامه‌ی‌ هزار، حائرى، سنائى و اشعار نویافته‌ی مندرج در کتاب‌های: خاطرات عارف قزوینى، اخبار عارف قزوینی در مطبوعات و نامه‌های عارف قزوینی و جست‌وجو در روزنامه‌های کمیاب اواخر عصر قاجار و اوایل عصر پهلوی تدوین یافته، کامل‏ترین و منسجم‌‏ترین چاپ دیوان عارف از سال 1303 تاکنون محسوب می‌شود.

 مأخذ اولیه‌ی چاپ اشعار عارف در انتهاى هر شعر مشخص شده که نشان می‌دهد هر شعر برای نخستین بار در چه منبعی به چاپ رسیده است. اشعار بر مبنای زمان سروده‌شدن مرتب شده و تاریخ سروده‌شدن هر شعر نیز براساس اشاره‌ی صریح عارف، یافته‌‌های جدید پژوهشی، دستیابی به اسناد نویافته و جست‌‌وجو در مطبوعات قدیمی به دست آمده است. سه غزل، دو تصنیف، دو مثنوی، دو دوبیتی (به معنی عام)، یک قطعه، چندین تک‌بیتی و تعدادی از ابیات غزل‌ها که در چاپ‌های قبلی نیامده به دیوان افزوده شده است. با جست‌وجوهای فراوان، عکس شخصیت‌های مؤثر در سرگذشت عارف که در زندگی‌نامه‌ی خود نام آنان را آورده، در انتهای کتاب به چاپ رسیده است.